Prężność psychiczna (ang. resilience) to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w psychologii, pedagogice i w kontekście doradztwa zawodowego. Wbrew pozorom nie oznacza ona bycia „kuloodpornym” czy pozbawionym emocji. To raczej zdolność do adaptacji w obliczu trudności, umiejętność powrotu do równowagi po kryzysie i czerpania z doświadczeń – także tych bolesnych – siły do dalszego działania.
Co to jest prężność psychiczna?
Psycholożka Ann Masten określiła ją mianem „zwyczajnej magii” – mechanizmu, który pozwala człowiekowi radzić sobie z przeciwnościami losu. To nie wrodzona cecha, ale dynamiczny proces, który rozwija się przez całe życie. Badania wskazują, że prężność psychiczna jest związana z:
- elastycznością poznawczą – zdolnością do zmiany sposobu myślenia, kiedy sytuacja tego wymaga (Bonanno, 2004)
- zdolnością do regulacji emocji – przyjmowania zarówno trudnych, jak i przyjemnych uczuć bez ich tłumienia (Gross, 2015)
- poczuciem sensu i celu – co potwierdzają badania Antonovsky’ego nad poczuciem koherencji (Antonovsky, 1987)
- wsparciem społecznym – które działa jak bufor chroniący przed skutkami stresu (Cohen & Wills, 1985)
Dlaczego prężność jest tak ważna?
Współczesne życie stawia przed nami wiele wyzwań – zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. Prężność psychiczna pozwala:
- szybciej podnieść się po porażce zawodowej
- odnaleźć się w nowej roli po zmianie pracy lub dłuższej przerwie w karierze
- lepiej radzić sobie z chorobą przewlekłą lub kryzysem zdrowotnym
- wspierać innych, nie tracąc przy tym własnej równowagi
To właśnie dzięki niej możemy z kryzysów wychodzić nie tylko silniejsi, ale i bardziej świadomi siebie.
Czy można ją w sobie wypracować?
Zdecydowanie tak. Choć niektórzy mają naturalne predyspozycje do większej odporności psychicznej, badania (m.in. Luthar & Cicchetti, 2000) pokazują, że każdy z nas może rozwijać tę zdolność. Pomocne są:
- budowanie uważności i praktyki mindfulness (Kabat-Zinn, 2003)
- rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów i planowania
- dbanie o relacje społeczne i proszenie o wsparcie
- praca nad samoakceptacją i poczuciem własnej wartości
Jak możemy Ci pomóc?
W „Horyzontach Psychologii empatycznej” wspieramy osoby, które:
- zmagają się z poczuciem przeciążenia i kryzysem
- chcą wzmocnić swoją odporność psychiczną, by lepiej radzić sobie ze stresem w pracy i w życiu osobistym
- pragną na nowo zbudować poczucie sensu i własnej wartości po trudnych doświadczeniach
W pracy wykorzystujemy sprawdzone metody oparte na psychologii pozytywnej, terapii poznawczo-behawioralnej oraz elementach coachingu kryzysowego. Razem możemy wypracować strategie, które pozwolą Ci odnaleźć równowagę i poczuć, że trudności nie muszą Cię definiować.
Chcesz dowiedzieć się, jak rozwijać swoją prężność psychiczną? Umów się na spotkanie. To może być Twój pierwszy krok ku większej sile wewnętrznej.