Prężność psychiczna – zasób, który możesz w sobie zbudować

red rose on gray rock
20 lipca 2025

 

Prężność psychiczna (ang. resilience) to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w psychologii, pedagogice i w kontekście doradztwa zawodowego. Wbrew pozorom nie oznacza ona bycia „kuloodpornym” czy pozbawionym emocji. To raczej zdolność do adaptacji w obliczu trudności, umiejętność powrotu do równowagi po kryzysie i czerpania z doświadczeń – także tych bolesnych – siły do dalszego działania.

Co to jest prężność psychiczna?

Psycholożka Ann Masten określiła ją mianem „zwyczajnej magii” – mechanizmu, który pozwala człowiekowi radzić sobie z przeciwnościami losu. To nie wrodzona cecha, ale dynamiczny proces, który rozwija się przez całe życie. Badania wskazują, że prężność psychiczna jest związana z:

- elastycznością poznawczą – zdolnością do zmiany sposobu myślenia, kiedy sytuacja tego wymaga (Bonanno, 2004)

- zdolnością do regulacji emocji – przyjmowania zarówno trudnych, jak i przyjemnych uczuć bez ich tłumienia (Gross, 2015)

- poczuciem sensu i celu – co potwierdzają badania Antonovsky’ego nad poczuciem koherencji (Antonovsky, 1987)

- wsparciem społecznym – które działa jak bufor chroniący przed skutkami stresu (Cohen & Wills, 1985)

Dlaczego prężność jest tak ważna?

Współczesne życie stawia przed nami wiele wyzwań – zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. Prężność psychiczna pozwala:

- szybciej podnieść się po porażce zawodowej

- odnaleźć się w nowej roli po zmianie pracy lub dłuższej przerwie w karierze

- lepiej radzić sobie z chorobą przewlekłą lub kryzysem zdrowotnym

- wspierać innych, nie tracąc przy tym własnej równowagi

To właśnie dzięki niej możemy z kryzysów wychodzić nie tylko silniejsi, ale i bardziej świadomi siebie.

Czy można ją w sobie wypracować?

Zdecydowanie tak. Choć niektórzy mają naturalne predyspozycje do większej odporności psychicznej, badania (m.in. Luthar & Cicchetti, 2000) pokazują, że każdy z nas może rozwijać tę zdolność. Pomocne są:

- budowanie uważności i praktyki mindfulness (Kabat-Zinn, 2003)

- rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów i planowania

- dbanie o relacje społeczne i proszenie o wsparcie

- praca nad samoakceptacją i poczuciem własnej wartości

Jak możemy Ci pomóc?

W „Horyzontach Psychologii empatycznej” wspieramy osoby, które:

- zmagają się z poczuciem przeciążenia i kryzysem

- chcą wzmocnić swoją odporność psychiczną, by lepiej radzić sobie ze stresem w pracy i w życiu osobistym

- pragną na nowo zbudować poczucie sensu i własnej wartości po trudnych doświadczeniach

W pracy wykorzystujemy sprawdzone metody oparte na psychologii pozytywnej, terapii poznawczo-behawioralnej oraz elementach coachingu kryzysowego. Razem możemy wypracować strategie, które pozwolą Ci odnaleźć równowagę i poczuć, że trudności nie muszą Cię definiować.

Chcesz dowiedzieć się, jak rozwijać swoją prężność psychiczną? Umów się na spotkanie. To może być Twój pierwszy krok ku większej sile wewnętrznej.